فقر: اول، توسعه: آخر

 


در زمینه محروميت و فقر«اول» و در شاخص توسعه «آخر» هستيم!

استان ایلام از لحاظ شاخصه‌های توسعه در ردیف آخر استانهای کشور و در زمینه محرومیت و فقر در ردیف اول استانهای کشور قرار دارد.در حالی که طی سالهای گذشته طرح محرومیت‌زدایی به منظور کاهش مددجویان نهادهای حمایتی در استان ایلام آغاز شده اما هم‌اکنون بیش از یک پنجم جمعیت استان ایلام تحت پوشش این نهادها هستند و این استان در این زمینه همچنان مقام اول کشور را داراست.

مهر: استان ایلام از دیرباز با پسوند "محرومیت" همراه بوده است و به دلیل مهاجرت، بیکاری، فقر، مشاغل کاذب و غیرمولد، عدم بهره‌وری تولید صنعتی و کشاورزی، رواج دلالی در بخش خدمات، شکاف درآمدی شهر و روستا، نبود سرمایه‌گذاری منجر به اشتغال همواره از استانهای کم توسعه کشور بشمار می‌رود. یکی از موارد و نمونه‌های فقر و محرومیت در استان ایلام تعداد افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی است که مصداقی بارز از عدم رفع محرومیت در استان دارد. استان ایلام دارای جمعیت 600 هزار نفری است که طی سالهای گذشته همواره 110 هزار نفر از این جمعیت تحت پوشش کمیته امداد و بیش از 20 هزار نفر تحت پوشش بهزیستی بوده است.

طی سالهای گذشته با آغاز طرح محرومیت‌زدایی در استان ایلام شاید تعدادی از مددجویان تحت‌پوشش نهادهای حمایتی خودکفا شدند ولی هنوز تعداد مددجویان همچنان بالاست و این استان مقام اول کشور را در این زمینه داراست. طرح محرومیت‌زدایی از آغاز شروع تاکنون نتوانسته طرحهای اشتغالزایی مناسبی برای خودکفا کردن مددجویان کمیته امداد و بهزیستی اجرا کند هرچند تاکنون طرحهایی اجرا شده است.

با وجود این طرح هم‌اکنون نیز منطقه ماژین شهرستان دره‌شهر بیش از 10 روستا در غار زندگی می‌کنند و در بدترین نوع شرایط زندگی هستند که آدمی با نگاه کردن به زندگی این افراد گریه می‌کند. به نظر می‌رسد طرح محرومیت‌زدایی به تنهایی نمی‌تواند در جهت خودکفا کردن مددجویان و تا حدودی ریشه‌کنی محرومیت در ایلام موفق باشد و نیاز به طرحهای مهمتر و بزرگتری باید بود. استان ایلام از لحاظ شاخصه‌های توسعه در ردیف آخر استانهای کشور قرار دارد و در زمینه محرومیت و فقر در ردیف اول استانهای کشور قرار دارد.

ممکن است برای هر کسی سئوال پیش آید که چرا واقعا با همین ظرفیت و پتانسیل از جمعیت 600 هزار نفری استان ایلام یک پنجم تحت پوشش نهادهای حماتی باشد و طبق آمار غیررسمی 20 درصد مردم زیر خط فقر زندگی کنند. در استان ایلام بیشتر مردم به شغلهای کشاورزی و دامداری و خدماتی مشغول هستند و دیگر بخشها بطور کامل در استان هنوز جا نیفتاده است.

اگر به سراغ میدانهای اصلی شهرهای ایلام برویم با انبوهی از کارگر ساختمانی مواجه می‌شویم که روز و شب در تلاش برای چرخاندن زندگی هستند ولی چقدر ساختمان سازی! طبق آمار کارشناسان ایلام دارای20 درصد جمعیت زیرخط فقر و چهارمین استان فقیر کشور است. مشارکت نیروی کار متخصص و آموزش دیده در فرآیند فعالیت‌های مولد اقتصادی استان ناچیز است و از طرف دیگر استان به لحاظ توسعه انسانی دارای وضعیت مطلوبی نیست در حالیکه خیلی از نخبه‌های استان ایلام از این استان به دیگر نقاط کشور مهاجرت می‌کنند.

مدیرکل کمیته امداد استان ایلام اظهار داشت: وجود 70 تا 80 هزار نفر از جمعیت 600 هزار نفری ایلام در زیر چتر حمایتی کمیته امداد رقم مطلوبی نیست.

استان ایلام به عنوان غربی‌ترین استان کشور از دیرباز تاکنون همواره با پسوند "محروم" در بین مردم مناطق مختلف کشور معروف بوده به طوریکه نام این استان بدون این واژه تلخ شاید برای برخی افراد ناآشنا بود. اگر گذری کوتاه به این استان داشته باشیم در قبل از پیروزی انقلاب اسلامی بهره‌مندی کمتر از 30 درصد مردم استان از سواد و تحصیل و دور بودن این استان از پایتخت سرآغاز و زایش محرومیت استان محسوب می‌شود. پس از پیروزی انقلاب اسلامی اگرچه اقداماتی مهم برای توسعه این استان انجام گرفت ولی چندی طول نکشید که با آغاز جنگ تحمیلی ایلام نه تنها از مسیر پیشرفت خارج شد بلکه متحمل شدیدترین حملات جنگی رژیم بعثی نسبت به سایر استانها شد. پس از پایان جنگ هشت ساله تحمیلی، ایلام که خرابه‌ای بیش نبود در ستاد بازسازی جنگ و جهاد سازندگی در مدت زمان کوتاهی بازسازی و خیلی سریع از حمایت این ستاد خارج شد. مجموع این عوامل موجب شد این استان جزء نقاط محروم کشور واقع شود و کمتر کسی ایلام را به عنوان استانی موفق و پیشرفته بشناسد.

اگرچه دولتهای مختلف در مدت 30 سال از تشکیل انقلاب با اجرا و بهره‌برداری از طرحهای مختلف عمرانی و صنعتی درصدد توسعه این استان و رفع محرومیت از چهره آن بودند ولی همچنان مردم برخی مناطق این استان با محرومیت بسیار بالا در وضعیت سخت زندگی می‌کنند.